على زمانى قمشه اى

109

هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )

وسى ميليون كيلومتر است . گفتنى است كه قانون سوم كپلر كامل نيست ، صورت كامل آن را نيوتن بدست آورد ، وى « مربع دوره‌هاى تناوب » را در جرم مركب خورشيد وسيارهء ديگر ضرب كرد پس معادلهء صحيح چنين است : افزون بر اين قوانين كپلر تعيين نمىكرد كه چرا سيارات در مدارهاى بيضوى حركت مىكنند ؟ وچرا سرعتهايشان تغيير مىكند ؟ پاسخ اين پرسش را نيوتن ضمن « قانون گرانش » بيان كرد . جاذبهء عمومى : جاذبه عمومى مسأله مهمى است كه از ديرباز انديشهء انديشوران را به خود جلب كرده ودر فكر چارهء كشف آن بوده‌اند . محقق سبزوارى گفته است : نزد ثابت بن قره « 1 » ( زاده - 221 ه ق ) وبه عقيدة أو ميل كلوخ به جانب زمين بدين خاطر نيست كه سنگ وكلوخ ذاتا طالب مركز هستند بلكه به خاطر وبه علت ، انضمام وجذب جنس آنها است . بر فرض اگر زمين قطعه قطعه ودر أطراف عالم پراكنده شود آنگاه آن قطعات به حال خود رها شوند به همديگر روى آورده ودر

--> ( 1 ) - ثابت بن قره ( زاده 221 ه ق ) از مردم حران بوده ودر أيام خلافت معتضد عباسى به بغداد رفت وبه پژوهش دانشهاى حساب ، هندسه ، منطق ونجوم پرداخت ، وى از مترجمان زبردست كتب علمي يونان به عربى است ودر حدود 150 كتاب ، رساله ، مقاله ، شرح وترجمه در فنون از خود به يادگار گذاشت . « سديو » گفته است « اين رياضىدان ماهر نخستين كسى است كه فنّ جبر را در هندسه بكار برده است » . نگ لغت نامه دهخدا مادة ثابت .